Autor: adwokat Rafał Oleszczuk
Aktualizacja: 14 sierpnia 2026 r.
Zatarcie skazania powoduje, że w świetle prawa skazanie uważa się za niebyłe, a dotyczący go wpis usuwa się z Krajowego Rejestru Karnego. Nie oznacza to jednak, że każdy wyrok znika z rejestru po takim samym czasie.
Termin zależy przede wszystkim od rodzaju orzeczonej kary, daty jej wykonania, dodatkowych obowiązków wynikających z wyroku oraz ewentualnych innych skazań. Samo sprawdzenie daty wydania albo uprawomocnienia się wyroku zazwyczaj nie wystarcza.
Kancelaria adwokacka w Wyszkowie pomaga ustalić, czy skazanie powinno już zostać usunięte z KRK oraz czy w danej sprawie możliwe jest podjęcie dalszych działań przed sądem.
Z chwilą zatarcia skazanie zostaje prawnie uznane za niebyłe. Informacja o nim nie powinna być wykazywana w aktualnej informacji z Krajowego Rejestru Karnego.
Osoba, której skazanie uległo zatarciu, jest co do zasady traktowana jako niekarana w zakresie objętym tym skazaniem.
Zatarcie nie jest jednak uniewinnieniem ani uchyleniem wcześniejszego wyroku. Nie powoduje również zniszczenia akt zakończonej sprawy. Jego najważniejszym skutkiem jest zmiana prawnego statusu skazania oraz usunięcie wpisu z KRK.
W wielu przypadkach zatarcie skazania następuje z mocy prawa. Jeżeli upłynął właściwy termin, kara została wykonana i nie występują dodatkowe przeszkody, składanie odrębnego wniosku nie jest konieczne.
Nie oznacza to jednak, że w każdej sprawie łatwo ustalić prawidłową datę. Wątpliwości pojawiają się szczególnie wtedy, gdy w wyroku orzeczono kilka kar lub obowiązków, skazany posiada więcej niż jeden wyrok albo informacje o wykonaniu kary nie zostały prawidłowo odnotowane.
Wniosek do sądu może być natomiast potrzebny przy ubieganiu się o wcześniejsze zatarcie skazania na karę pozbawienia wolności.
Podstawowe terminy zależą od rodzaju orzeczonej kary:
skazanie na grzywnę zaciera się co do zasady po roku od jej wykonania, darowania albo przedawnienia wykonania;
skazanie na karę ograniczenia wolności zaciera się zasadniczo po 3 latach;
skazanie na karę pozbawienia wolności zaciera się co do zasady po 10 latach;
kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania zaciera się zasadniczo po roku od zakończenia okresu próby;
w przypadku odstąpienia od wymierzenia kary zatarcie następuje co do zasady po roku od prawomocnego orzeczenia.
Są to terminy podstawowe. Ostateczna data może zależeć także od wykonania środków karnych, obowiązku naprawienia szkody, nawiązki, przepadku albo innych rozstrzygnięć zawartych w wyroku.
Jednym z najczęstszych błędów jest liczenie terminu od daty wydania albo uprawomocnienia się wyroku.
W typowej sprawie decydujące znaczenie ma data wykonania kary. W przypadku grzywny będzie to zazwyczaj dzień jej całkowitej zapłaty. Przy karze ograniczenia wolności znaczenie ma zakończenie wykonywania całej kary, a nie rozpoczęcie prac społecznych.
W przypadku kary pozbawienia wolności termin liczy się zasadniczo od jej wykonania, darowania albo przedawnienia wykonania. Przy wyroku w zawieszeniu podstawowe znaczenie ma natomiast zakończenie okresu próby.
Jeżeli kara była wykonywana w kilku etapach, została zmieniona albo sąd wydawał dodatkowe postanowienia, ustalenie właściwej daty może wymagać przeanalizowania dokumentacji postępowania wykonawczego.
Upływ podstawowego terminu nie zawsze oznacza, że skazanie powinno już zostać usunięte z KRK.
Na datę zatarcia mogą wpływać między innymi:
niewykonany zakaz prowadzenia pojazdów;
obowiązek naprawienia szkody lub zapłaty zadośćuczynienia;
nawiązka albo świadczenie pieniężne;
przepadek;
inne środki orzeczone w wyroku;
kolejne skazanie.
Przykładowo samo zapłacenie grzywny i upływ roku od tej daty mogą nie wystarczyć, jeżeli nadal wykonywany jest środek karny.
Termin zatarcia należy zatem oceniać na podstawie całego wyroku, a nie wyłącznie jego części dotyczącej kary głównej.
Posiadanie kilku skazań może istotnie zmienić sytuację. W określonych przypadkach zastosowanie znajduje zasada jednoczesnego zatarcia wszystkich skazań.
Może to oznaczać, że późniejszy wyrok opóźni zatarcie wcześniejszego skazania, mimo że termin liczony wyłącznie dla pierwszej kary już upłynął.
Przy kilku wyrokach nie należy więc oceniać każdego skazania całkowicie oddzielnie. Konieczne może być zestawienie dat poszczególnych orzeczeń, wykonania kar oraz dodatkowych środków.
W określonych przypadkach możliwe jest złożenie do sądu wniosku o wcześniejsze zatarcie skazania na karę pozbawienia wolności.
Dotyczy to sytuacji, w których wymierzona kara nie przekraczała 3 lat, od jej wykonania upłynęło co najmniej 5 lat, a skazany w tym okresie przestrzegał porządku prawnego.
Wcześniejsze zatarcie nie następuje automatycznie. Sąd ocenia zarówno spełnienie warunków formalnych, jak i aktualną sytuację skazanego. Sam upływ pięciu lat nie oznacza więc, że wniosek zostanie uwzględniony.
Zasadność jego złożenia warto ocenić indywidualnie, z uwzględnieniem treści wyroku, sposobu wykonania kary oraz sytuacji osoby skazanej.
Po zatarciu skazania informacja o nim powinna zostać usunięta z Krajowego Rejestru Karnego. Jeżeli dana osoba nie posiada innych wpisów podlegających ujawnieniu, wcześniejsze skazanie nie powinno pojawiać się w aktualnej informacji z KRK.
Jeżeli mimo upływu przewidywanego terminu wpis nadal znajduje się w rejestrze, przyczyną może być między innymi:
brak informacji o wykonaniu kary;
niewykonany środek lub obowiązek;
istnienie innego skazania;
nieprawidłowe ustalenie początku terminu;
brak aktualizacji danych przekazanych do rejestru.
W takiej sytuacji przed podjęciem dalszych działań warto zweryfikować treść wyroku oraz dokumentację dotyczącą jego wykonania.
Warunkowe umorzenie postępowania nie jest wyrokiem skazującym. Nie stosuje się więc do niego zasad zatarcia skazania.
Informacja o prawomocnym warunkowym umorzeniu może być jednak czasowo przechowywana w KRK i następnie usuwana na odrębnych zasadach.
Więcej informacji znajduje się w artykule: warunkowe umorzenie postępowania – kiedy jest możliwe?.
Konsultacja może być uzasadniona przede wszystkim wtedy, gdy:
nie wiadomo, od jakiej daty liczyć termin zatarcia;
w wyroku orzeczono dodatkowe środki lub obowiązki;
dana osoba posiada kilka skazań;
wpis nadal jest widoczny w KRK;
rozważane jest złożenie wniosku o wcześniejsze zatarcie;
brak wpisu jest istotny ze względu na pracę, zezwolenie albo działalność zawodową.
Analiza konkretnej sprawy pozwala ustalić, czy zatarcie powinno już nastąpić, czy występują przeszkody oraz jakie działanie może być obecnie zasadne.
Kancelaria Adwokacka Adwokata Rafała Oleszczuka z siedzibą w Wyszkowie udziela pomocy prawnej w sprawach dotyczących zatarcia skazania oraz wpisów w Krajowym Rejestrze Karnym.
Pomoc kancelarii może obejmować analizę wyroków i dokumentacji wykonawczej, ustalenie przewidywanej daty zatarcia, ocenę możliwości złożenia wniosku oraz reprezentację przed sądem.
Jeżeli nie masz pewności, czy skazanie powinno już zostać usunięte z KRK, możesz przekazać kancelarii posiadane dokumenty do indywidualnej analizy.
Sprawdź zakres pomocy: prawo karne – adwokat Wyszków lub skontaktuj się z kancelarią.
W większości przypadków zatarcie następuje z mocy prawa po spełnieniu ustawowych warunków. Wniosek może być potrzebny przy ubieganiu się o wcześniejsze zatarcie kary pozbawienia wolności.
Co do zasady po roku od jej wykonania, darowania albo przedawnienia wykonania. Dodatkowe środki lub inne skazania mogą jednak wpłynąć na termin.
Zasadniczo po roku od zakończenia okresu próby. Przed ustaleniem daty należy sprawdzić, czy wykonano również wszystkie dodatkowe rozstrzygnięcia zawarte w wyroku.
Tak. Zatarcie nie może nastąpić przed wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem wykonania orzeczonego zakazu.
W określonych przypadkach tak. Możliwość wcześniejszego zatarcia dotyczy kary pozbawienia wolności nieprzekraczającej 3 lat, ale wymaga spełnienia ustawowych warunków oraz decyzji sądu.
Jeżeli skazanie zostało zatarte i nie występują inne wpisy podlegające ujawnieniu, wcześniejszy wyrok nie powinien być wykazywany w aktualnej informacji z KRK.
Kancelaria Adwokacka Adwokata Rafała Oleszczuka z siedzibą w Wyszkowie pomaga w analizie wyroków, ustalaniu terminów zatarcia skazania oraz przygotowywaniu wniosków wymagających rozstrzygnięcia sądu.
Tekst ma charakter ogólny i informacyjny. Nie zastępuje analizy wyroku ani porady prawnej dotyczącej indywidualnej sprawy.
adwokat.rafaloleszczuk@gmail.com
+604 754 195
ul. 11 Listopada 29
07-200 Wyszków
Adwokat Wyszków - Kancelaria Adwokacka Adwokat Rafał Oleszczuk
Godziny otwarcia:
Poniedziałek - Piątek: 9:00 - 20:00
Sobota: 10:00 - 16:00
Zapraszamy do kontaktu telefonicznego, mailowego lub za pośrednictwem formularza kontaktowego.